รีวิว 1 ปีกับ Leica Q3 กล้องที่ยังคงรักส์เสมอ

ไม่น่าเชื่อเลยว่า 1 ปีผ่านไปเร็วมาก ๆ เรายังจำวันที่เราไปรับน้อง Leica Q3 กลับบ้านมาได้อยู่เลย ตั้งแต่ทริปแรกที่ไปญี่ปุ่น น้องก็ไปญี่ปุ่นกับเรามา 2 ครั้ง และได้เอาไปใช้ถ่ายหลายงานมาก ๆ จนเรียกได้ว่าเป็นกล้องคู่ใจเราไปแล้ว วันนี้เราจะมาเล่าให้อ่านกันว่า ครบ 1 ปี เราเรียนรู้อะไรจากน้องเขาบ้าง

ปรัชญาแห่งการไม่ต้องเลือก ดีกว่าที่คิด

เรามองย้อนกลับไป 1 ปี เราหยิบ Leica Q3 ออกไปใช้เยอะกว่ากล้องตัวอื่น ๆ ที่อยู่ในคลังแสงของเราซะอีก ทำให้เรามานั่งคิดว่า ทำไมถึงเป็นแบบนั้น ทำไมเราไม่หยิบ Sony A7RV ที่ถ่ายได้หลากหลายกว่า ยืดหยุ่นในการทำงานมากกว่า จนมาตกตะกอนได้ว่า เพราะมันไม่ต้องเลือก มันไม่ต้องคิด

ปกติ เวลาเราจะหยิบ Sony ออกไปใช้ เราจะต้องมานั่งวางแผน คิดถึงที่ ๆ จะไปถ่ายในวันต่อไปว่า มันจะต้องถ่ายอะไรบ้าง แสงแบบไหน เราจะเลือกเลนส์ และอุปกรณ์อะไรใส่กระเป๋าไปบ้าง เลือกเยอะเกิด ก็หนักอีกไม่ชอบ ต้องมานั่งเลือกให้พอดี และยืดหยุ่นในสถานการณ์ที่เราจะไปเจอให้ได้มากที่สุด เมื่อก่อน ไม่เคยรู้เลยว่า การต้องมานั่งคิดแบบนี้ทุกครั้งมันปวดหัวมาก เราเรียกอาการนี้ว่า Decision Fatigue

พอ Leica Q3 มันเปลี่ยนเลนส์ไม่ได้ มันเลยตัดเรื่องพวกนี้ออกไปโดยสิ้นเชิง เวลาเราจะออกไปไหน เราสามารถคว้าเจ้า Q3 แล้วออกไปถ่ายได้เลย สำหรับคนบ้าอุปกรณ์อย่างเรารู้สึกแปลก ๆ มันเบา ๆ แบบบอกไม่ถูกเหมือนกัน

โอเคแหละ ช่วงแรก ๆ เราจะมีความรู้สึกว่า เอ๋ มันจะถ่ายได้มั้ยว้าาา เช่น เราจะไปเที่ยวสถานที่หนึ่ง แล้วเราเดาว่า มันจะต้องใช้ Tele Lens ซูมไกล ๆ แล้ว 28mm บน Q3 มันจะเอาอยู่มั้ยนะ แต่สุดท้าย พอใช้งานไปเรื่อย ๆ ความกังวลนี้มันค่อย ๆ หายไปเรื่อย ๆ อย่างแรกคือ Sensor 61 MP ของ Q3 ทำให้เราอุ่นใจได้มากขึ้นหน่อยนึงว่า ถ้าเราจะต้องซูมจริง ๆ เราสามารถเอาภาพมา Crop ทีหลัง โดยยังคงความละเอียดที่มากพอสำหรับการลง Social Media ได้ และอีกอย่างคือคุณภาพของเลนส์ Summilux ที่ติดมากับตัวกล้อง มันเริ่ดมาก ๆ ถ่ายออกมายังไงก็ได้รูปแน่ ๆ เลย โอเคขึ้นมากแล้ว สามารถใช้เป็นกล้องตัวเดียวเที่ยวรอบโลกได้แล้ว

Maestro 4 กับ การปลดล๊อคศักยภาพ ที่เหมือนได้กล้องใหม่

มาฝั่ง Technical กันบ้าง ก่อนหน้านี้เราเข้าใจว่า ที่กล้องทำงานได้ช้า เปิดปิดก็ช้า เข้าเมนูก็ช้า โฟกัสก็ช้า ทั้งหมดเกิดจาก Processor ที่อยู่ใน Q3 อย่าง Maestro 4 แต่เมื่อ Firmware 4.0 ออกมา บอกเลยว่า คดีพลิกมาก ๆ เพราะหลังจาก Upgrade Firmware 4.0 ไป มันทำให้เราเหมือนได้กล้องใหม่เลย

เริ่มจาก Performance ในการ เปิดปิดกล้อง การกดเข้าเมนูต่าง ๆ และ การเลื่อนสไลด์หน้าจอไปมา มันดูลื่นไหลมากขึ้นกว่าเดิมแบบสุด ๆ นอกจากนั้น ยังได้ UI ใหม่ที่เหมือนกับฝั่ง SL-3 ที่ดูแล้วรู้สึกว่าดู Modern และเข้าใจง่ายมากกว่าเดิมมาก ๆ

หนึ่งใน การเปลี่ยนแปลงที่ชอบที่สุดคือ ที่หน้า Live View มันจะมี Icon บอกการตั้งค่าของกล้องอยู่หลาย ๆ อย่าง เช่น Leica Look เราสามารถกดค้างที่ Icon มันจะแสดงตัวเลือกขึ้นมาให้เรากดเลือกได้เลย เทียบกับก่อนหน้านี้ที่เราจะต้องกดเข้าไปในเมนูหลาย ๆ ชั้น การปรับปรุงตรงนี้คือดีย์มาก ๆ ชอบมาก ๆ

Autofocus ที่ดีขึ้นจนน่าตกใจ

ปกติแล้ว เราใช้ A7RV ในการทำงานเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นวีดีโอ หรือภาพนิ่ง เพราะเราไว้ใจระบบ Autofocus ของมันมาก ๆ เราทำเ_ยยังไง มันก็เข้าแบบแน่ ๆ โดยไม่ต้องสงสัยเลย แต่ที่ผ่านมาระบบ Autofocus ของ Q3 เรียกว่าอยู่ในระดับกลาง ๆ ถึงห่วยแตกมาก ๆ โฟกัสก็ช้า บางทีไปเข้าอะไรก็ไม่รู้ พอเจอคนเยอะ ๆ กรอบเลือกขึ้นจนเลือกไม่ทันมั่วซั่วไปหมด ยังไม่นับว่า ถ้าเราเปิด Human หรือ Animal AF เราจะเลือกจุด Focus ไม่ได้ ต้องกดเข้าเมนูไปเลือกเป็น Spot Focus อีก

แต่เมื่อ Firmware 4.0 ออกมา โอ้โหวววว อันนี้แหละ ของจริง !!! Leica ทำการบ้านมา เหมือนพึ่งทำกล้องดิจิทัลเป็นเลยละ มันดีจนเรียกว่าหลังเท้า เป็นหน้าคนได้เลย จากลูกผีลูกคนสู่คนโคม่าได้ละ เอาว่า ถ้าเทียบกับ Sony A7RV ที่เราใช้งานอยู่ Q3 เก่งได้สัก 60% ของ A7RV ละ โดยเฉพาะ Subject Recognition ที่เก่งขึ้นแบบก้าวกระโดดมาก ๆ

เมื่อก่อน มันทำได้แค่ เลือก Human AF มันจะหาหน้า และตาให้เราเอง พอคนหันหลังไป ไม่เห็นหน้ามันจะทำอะไรไม่ได้เลย ไม่รู้เรื่อง เอ๋อ งง ไปหมด แต่ใน Version ใหม่นี้ มันฉลาดกว่าเดิม เมื่อแบบหันหลังใส่ มันจะยังเดาได้ว่านี่คือคนนะ แล้วก็ยังโฟกัสอยู่ คล้าย ๆ กับ AI AF บน Sony รุ่นใหม่ ๆ เลย โดยเราสามารถเลือกตัวเลือกนี้ได้โดยการเข้าไปเลือก AF Detection เป็น Human [Eye/Face/Body]

อีกอย่างที่ เออ แก้แล้ว ฉลาดสักที คือ การเลือก AF Mode ใน Version ก่อน Leica แยกออกมาเป็น Field/Spot, Multi-Field, Tracking และ Human AF ทำให้เหตุมันเกิดอย่างที่เราบอกว่า พอเราเลือก Human AF และตอนนั้นเราต้องการเป็น Spot เราต้องเข้าไปกดเลือกเป็น Spot ถึงจะเลือกจุดได้ แต่ตอนนี้ Leica เหมือนมีสมองแล้ว เขาแยก AF Mode ออกจาก AF Detection ไปเลย นั่นแปลว่า ไม่ว่าเราจะอยู่ใน AF Mode แบบไหน และไม่ได้เลือก AF Detection เป็น Off เราจะยังสามารถใช้ การโฟกัสคนและสัตว์ได้นั่นเอง ฉลาดสักที เหมือนกล้องตัวอื่น ๆ สักทีเนอะ

คุณภาพไฟล์ ที่ไว้ใจได้ และ ความละเอียด 60MP

Leica Q3 มาพร้อมกับ Sensor ขนาด Full-Frame ความละเอียด 60MP กว่า ๆ หลาย ๆ คนอาจจะมองว่า โหวว ละเอียดแบบนี้มันก็ดีสิ มันก็จริง มันทำให้เราสามารถทำงานได้ยืดหยุ่นมากขึ้น คือ เราถ่ายมาก่อน แล้วสามารถเอามา Crop เป็นภาพใหม่ได้ ทำให้เราคลายความกังวลเวลาที่ต้องเอา Q3 ที่เปลี่ยนเลนส์ไม่ได้ถือออกไปถ่ายงานสำคัญ ๆ

สิ่งที่ทำให้เรามูฟออนจากกล้องตัวนี้ไม่ได้เลยคือ Leica Look เราไม่แน่ใจเหมือนกันว่า Character ของภาพแบบไหนถึงจะเรียกแบบนั้นได้ แต่พอเรามอง เราจะรู้ว่า อ่อ นี่คือ Leica เรารู้สึกว่า พอเวลาเอาไปถ่าย Portrait มันได้ Skin Tone ที่ดูนุ่มนวล หน้าดูเหมือนแต่งหน้าแต่ไม่ได้แต่งจริง การไล่แสงที่นวลตา แต่กลับกันจุดที่เราโฟกัสกลับคมกริบ ทำให้วัตถุมันดู Pop ออกมา เอาว่า แค่ดึงนิดหน่อย ก็ใช้งานได้แล้ว

ก่อนหน้านี้ เรามักจะตั้งข้อสังเกตว่า ยิ่ง Sensor ละเอียดมากเท่าไหร่ เวลาเจอที่แสงน้อย Noise ก็จะบานเท่านั้น เรื่องนี้สำหรับ Q3 เราคลายความกังวลไปแล้ว เพราะปีนี้ เราพามันไปลุยกับที่เสี่ยง ๆ ดันให้ถึง Limit มา อย่าง TeamLab Osaka และ Awakening Bangkok ที่เป็นงาน Night Outdoor แสงทั้งมืด สีจัด และ Contrast สูงมาก ๆ

ผลลัพธ์ที่ได้ตรงกันข้ามกับที่เราคิดไปไกลมาก ๆ มัน Clean มาก ๆ ถึงแม้ว่าเราจะดัน ISO ขึ้นไปสูงมาก ๆ แล้วก็ตาม หรือถ้ามันขึ้นเยอะจริง ๆ เราสามารถเอามา Denoise ใน Lightroom Classic แต่ภาพก็ยังคงความคมได้อยู่ เพราะแบบนี้แหละ มันทำให้เรากล้าที่จะถือกล้องเดินถ่ายงานกลางคืนได้แบบสบายใจ

แต่เหรียญย่อมมีสองด้านเสมอ ไฟล์ DNG ที่ได้ออกมาจาก Q3 บอกเลยว่า ขนาดมหึมาสุด ๆ ต้องเตรียม Storage ไว้เยอะ ๆ เลยละ เอาไปเที่ยวสักทริปนึง เราคิดว่าน่าจะกดกันไปหลัก 50-60GB ไม่น่าจะเป็นเรื่องแปลกอะไรเลย นอกจากนั้น สเปกคอมที่ใช้ทำงานก็ต้องแรงตามไปด้วย เราเอาไปทำบน Macbook Air M4 ตัวใหม่ ก็ต้องยอมรับเลยว่า มีจังหวะกระตุกเยอะมาก ๆ ที่สำคัญ RAM ต้องเยอะมากพอด้วย

สิ่งที่คนจะเข้าต้องทำใจ

อ่านข้อดีมาเยอะแล้ว เรามาดึงสติด้วยข้อเสียกันบ้างดีกว่า อย่างแรกคือ ขนาดและน้ำหนัก เราอาจจะเห็นว่า Leica Q3 เป็น Compact Camera มันก็น่าจะมีน้ำหนักเบา ถือออกไปเดินเล่น ท่องเที่ยวจะต้องสบายแน่ ๆ แต่ในความเป็นจริง ไม่ขนาดนั้นซะทีเดียว ตัวมันมีน้ำหนัก และ ขนาดที่ค่อนข้างเยอะ เมื่อเทียบกับ Compact Camera อื่น ๆ เราคิดว่า เทียบได้กับ Full-Frame Small-Factor Camera อย่าง Sony A7C ใส่ Pancake Lens สักตัวอะไรแบบนั้นได้เลย ทำให้ถ้าใครหวังว่ามันจะเบา ก็บอกเลยว่า อาจจะยังน้าาาา

อย่างที่สองคือ Ergonomic ที่ห่วยแตกมาก ๆ เราต้องเข้าใจกันก่อนนะว่า Leica ออกแบบกล้องตัวนี้มาให้มีทรงแบบกล้องสมัยก่อน มันไม่ได้มี Grip ให้จับง่าย มี Ergonomic ที่ดีสักเท่าไหร่ อารมณ์มันคือ เราห้อยคอไว้ จะถ่ายก็หยิบขึ้นมา ไม่เหมาะกับการถือไว้มาก ๆ มันจะปวดมือสุด ๆ

นำมาสู่เรื่องสุดท้ายคือ Leica ก็รู้แหละว่า กล้องตัวเองจับถือยาก ไม่มั่นคง เลยออกอุปกรณ์เสริมราคามหัศจรรย์มาให้เราซื้อเพียบ อยากจับได้ง่ายขึ้นเหรอ ซื้อ Thumb Support มาสิ หรือ ถ้าอยากได้ Grip ก็ไปซื้อ Wireless Charging Grip มาใส่สิ นั่นเป็นการเพิ่มราคาค่าตัวที่โหดอยู่แล้ว ให้โหดมากกว่าเดิมเข้าไปอีก

สรุป : กล้องที่เราก็ยังคงใช้ทุกวัน

พูดกันตรง ๆ ถ้าเราเอาสเปกของ Leica Q3 มากางเทียบกับ Compact Camera อื่น ๆ ในท้องตลาด เทียบกับราคาด้วยแล้ว มันเป็นตัวเลือกที่โคตรแย่ คู่แข่งทำได้ดีกว่า เร็วกว่า ในราคาที่ถูกกว่าครึ่งต่อครึ่ง แบบไม่เห็นฝุ่นไม่เหลืออะไรทั้งสิ้น

แต่โลกของการถ่ายภาพมันไม่ได้วัดกันที่สิ่งที่อยู่บน Spec Sheet เสมอไป หลังจากใช้งานมาครบ 1 ปี และได้ Firmware 4.0 เข้ามาเติมเต็ม เรารู้สึกว่า มันได้คือ Ultimate Form เป็นกล้องที่ดีที่สุดเท่าที่ Q3 มันจะเป็นได้ละ มันคือ จุดกึ่งกลางระหว่าง สุนทรียภาพ ของงานศิลปะ กับ ประสิทธิภาพ ของเทคโนโลยีที่เราไว้ใจได้ มันทำให้เราอยากจะหยิบกล้องตัวนี้ออกไปถ่ายรูป อยากบันทึกช่วงเวลาต่าง ๆ ในทุก ๆ วัน และรูปที่ดีที่สุด ก็คือรูปที่เราได้ถ่ายเก็บมันไว้ ไม่ใช่รูปจากกล้องสเปกเทพที่นอนอยู่ในตู้ตลอดไป

ถ้าคุณถามว่าคุ้มไหม? สำหรับเรา "กล้องที่คุ้มที่สุด คือกล้องที่เราหยิบออกไปใช้บ่อยที่สุด" และตลอด 1 ปีที่ผ่านมา Leica Q3 ได้พิสูจน์ตัวเองแล้วว่า มันคู่ควรกับตำแหน่งนั้นอย่างไม่ต้องสงสัยเลย